Το προτεινόμενο έργο εστιάζει στους προϊστορικούς κατοίκους της Θράκης που έζησαν στην περιοχή της Π.Ε. Ροδόπης κατά τη Νεολιθική και την Εποχή του Χαλκού και ειδικά στη διερεύνηση των περιβαλλοντικών αλλαγών και της επίδρασής τους στη ζωή και στην οικονομία. Πρόσφατες έρευνες στη Θράκη δείχνουν κενό στην κατοίκηση των νεολιθικών οικισμών στο πρώτο μισό της 4ης χιλιετίας, επανα-κατοίκησή τους στο δεύτερο μισό της 4ης χιλιετίας (Πρώιμη Εποχή του Χαλκού) και εγκατάλειψη μετά από λίγους αιώνες. Πολλοί από αυτούς δεν κατοικήθηκαν ξανά στους προϊστορικούς χρόνους. Για τη διερεύνηση των αιτιών της εγκατάλειψης των οικισμών σε συγκεκριμένες περιόδους, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην έρευνα του παλαιοπεριβάλλοντος, καθώς δραματικές αλλαγές που συνέβησαν κατά την προϊστορία λόγω κλιματικών αλλαγών και ανόδου της στάθμης της θάλασσας είναι βέβαιο ότι έχουν επηρεάσει τη διάρκεια κατοίκησης των οικισμών και οδήγησαν στην εγκατάλειψή τους σε συγκεκριμένες περιόδους. Για το σκοπό αυτό, τρεις προϊστορικοί οικισμοί και η ευρύτερη περιοχή τους (Αμαξάδες, Σώστης, Φανάρι) στη λεκάνη της Βιστωνίδας θα διερευνηθούν με σύγχρονες διεπιστημονικές μεθόδους που περιλαμβάνουν την επιτόπια έρευνα και ευρύ φάσμα ψηφιακών και αναλυτικών τεχνικών από τους τομείς της αρχαιολογίας, της γεωλογίας, της γεωφυσικής και της αρχαιομετρίας. Σειρά εργαστηριακών αναλύσεων των ιζημάτων που θα εξαχθούν με γεωλογικές πυρηνοληψίες θα δώσουν στοιχεία για την ανασύσταση του παλαιοπεριβάλλοντος και τη χρονολόγηση της κατοίκησης των οικισμών. Η έρευνα θα δώσει νέα δεδομένα που θα εμπλουτίσουν σημαντικά τη γνώση για την ελάχιστα ακόμα γνωστή προϊστορία της Θράκης. Επίσης, θα αναπτυχθούν νέα ψηφιακά εργαλεία για την αρχαιολογική έρευνα και την ανάλυση των δεδομένων. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα είναι σε ψηφιακή μορφή, γεγονός που θα ενισχύσει τη διάχυση της γνώσης μέσω των νέων μόνιμων εκθέσεων στο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Κομοτηνή και στο Εικονικό Μουσείο το οποίο θα είναι διαδικτυακό και προσβάσιμο σε όλους.